Loading

4 xu hướng giáo dục thế giới: Đào tạo kỹ năng làm chủ tương lai

07:08 23/06/2020

Cốt lõi của giáo dục hiện đạị là đào tạo ra nguồn nhân lực sẵn sàng thích nghi trước mọi sự thay đổi của thời đại bằng tư duy và kỹ năng mà máy móc hay công nghệ không thể thay thế được. 

Theo dự báo của Diễn đàn Kinh tế thế giới, đến năm 2025 con người chỉ chiếm khoảng 48% lực lượng lao động, còn máy móc và tự động hóa sẽ chiếm đến 52%. 

Bởi vậy giáo dục hiện nay cần có sự thay đổi tập trung vào tư duy và kỹ năng, những yếu tố rất “con người" mà máy móc không thể thay thế được. Đây là cốt lõi của giáo dục hiện đại trong bối cảnh toàn cầu hóa và sự bùng nổ của công nghệ.

Dưới đây là 4 xu hướng giáo dục được dự đoán đang và sẽ trở nên phổ biến trong thời đại số:

1. Giáo dục STEM

STEM là viết tắt của các từ: Science (Khoa học), Technology (Công nghệ), Engineering (Kỹ thuật) và Math (Toán học). Giáo dục STEM về bản chất được hiểu là trang bị cho người học những kiến thức và kỹ năng cần thiết liên quan đến các lĩnh vực khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học. 

Những kiến thức và kỹ năng này được tích hợp và lồng ghép, bổ trợ lẫn nhau để giúp học sinh vừa hiểu được nguyên lý, vừa có thể áp dụng để thực hành và tạo ra được những sản phẩm trong cuộc sống thường ngày.

Theo dự báo cục thống kê lao động Hoa Kỳ, lực lượng lao động thuộc nhóm ngành STEM dự kiến sẽ tăng 23% trong vòng 3 năm tới với tỷ lệ lần lượt  là:

  • Khoa học máy tính - 71%

  • Kỹ thuật truyền thống - 16%

  • Khoa học vật lý - 7%

  • Khoa học đời sống - 4%

  • Toán học - 2%

Hiếm có công việc nào chỉ đòi hỏi một kỹ năng toán học hay kỹ thuật thuần túy. Ví dụ một kiến trúc sư, họ áp dụng và kết hợp các kiến thức khoa học, toán học, kỹ thuật và công nghệ để thực hiện công việc của họ. Trong thực tế các kiến thức không tách rời ra riêng lẻ mà phải được kết hợp với nhau một cách liền mạch.

2. Giáo dục STEAM

Giáo dục STEAM là một bước cải cách, một bước chuyển mình mới  với chữ “A” được bổ sung “Art”-  thuật ngữ đại diện cho nghệ thuật tự do, nghệ thuật ngôn ngữ, nghiên cứu xã hội, nghệ thuật thể chất, mỹ thuật và âm nhạc.

Giáo dục STEAM là áp dụng tư duy sáng tạo cho các dự án STEM, kích thích trí tưởng tượng và sáng tạo của trẻ thông qua nghệ thuật để đào tạo ra những thế hệ trẻ toàn diện cả về học thuật, và thúc đẩy sự sáng tạo bên trong. 

Sự tham gia của nghệ thuật vào trong giáo dục là rất quan trọng , bởi tiếp nhận những môn Khoa học, Công Nghệ, Kỹ thuật, và Toán học trong STEM đối với học sinh sẽ trở nên dễ dàng hơn. Đồng thời đảm bảo trong hành trình đổi mới của chúng ta, sự sáng tạo không bị quên lãng và bỏ lại phía sau.

Quay trở lại ví dụ về kiến trúc sư, họ sử dụng kỹ thuật, toán học, công nghệ, khoa học và nghệ thuật để tạo ra các tòa nhà và cấu trúc tuyệt đẹp. 

 

3. Giáo dục khai phóng

Giáo dục khai phóng (liberal education) là giáo dục nhằm tạo ra con người tự do. Giáo dục khai phóng là "một triết lý giáo dục cung cấp cho cá nhân một nền tảng kiến thức rộng và những kỹ năng có thể chuyển đổi được, cũng như cảm nhận về các giá trị, đạo đức,..."

Mục tiêu của giáo dục khai phóng một phần là nuôi dưỡng óc tò mò và tạo điều kiện để những ý tưởng mới được nảy nở. Giáo dục khai phóng gồm những môn được tổng hợp từ các ngành khác nhau trên tinh thần tư duy tự do – suy nghĩ tự do – lựa chọn tự do để lựa chọn những ngành nghề phù hợp nhất.

Mark Zuckerberg- nhà sáng lập của Facebook, là một ví dụ điển hình về giáo dục khai phóng. Cấp ba học tiếng Latin, lên đại học Mark học chuyên ngành tâm lý, và ra trường làm việc liên quan đến kỹ thuật máy tính và hành vi của người tiêu dùng. Nhờ có chuyên môn ở nhiều lĩnh vực bổ trợ cho nhau, Mark thành công khi thành lập và điều hành trang mạng xã hội có lượng người dùng lớn nhất thế giới hiện nay.

Ông chủ Facebook - Mark Zuckerberg là ví dụ điển hình của giáo dục khai phóng

 

4. Giáo dục cá nhân hóa

Theo nghiên cứu của Trường Sư phạm Quốc gia, cơ quan chuyên môn của Bộ Giáo dục Anh quốc, cá nhân hóa trong học tập sẽ tạo ra nhiều cơ hội cho trẻ em trong quá trình trưởng thành và phát triển. Phương pháp này thừa nhận sự khác biệt của mỗi cá nhân, từ đó phát triển chương trình dạy và học để phù hợp với nhu cầu, khả năng và sở thích mỗi người.

Mục tiêu của phương pháp học tập đặc biệt này là dựa theo nhu cầu của từng học sinh, cho phép họ tham gia chủ động vào quá trình học tập và có quyền kiểm soát việc học của mình nhiều hơn. Học sinh được trao quyền làm chủ và có trọng trách cao nhất đối trải nghiệm học tập của mình.

Ví dụ với một lớp học đại trà, nhiều học sinh với nhiều trình độ khác nhau, việc dạy và học sẽ gặp không ít trở ngại. Cụ thể, học sinh khá thì cảm thấy nhiều bài quá dễ, nhàm chán, trong khi những người có học lực yếu hơn lại cảm thấy áp lực vì không theo kịp bài giảng. 

Nếu tình trạng này kéo dài, việc học trở nên khó khăn với tất cả học sinh trong lớp, khi mỗi cá nhân phải "chạy" theo tốc độ học của người khác chứ không phải của mình. 


Dưới tác động của cuộc Cách mạng 4.0,  thế giới công nghệ ngày càng phát triển. Trẻ em trong độ tuổi cấp 2, cấp 3 hiện nay sẽ tham gia vào lực lượng lao động trong những năm tiếp theo và đòi hỏi các kỹ năng sáng tạo, tư duy và giải quyết vấn đề một cách khéo léo, khoa học và logic. 

Bởi vậy, học sinh cần được tiếp cận phương pháp giáo dục mới, chú trọng “dạy người”, chứ không chỉ đơn thuần“dạy chữ” (dạy kiến thức) như cách giáo dục truyền thống đang làm. Tại Việt Nam hiện nay, nhiều đơn vị giáo dục đã và đang áp dụng thành công phương pháp giáo dục tiên tiến trên vào mô hình dạy và học như: đại học trực tuyến FUNiX, trường học lập trình trực tuyến XiSo,...