Loading

Xu hướng hướng nghiệp sớm trên thế giới và Việt Nam

10:00 11/07/2020

Các xu hướng hướng nghiệp trên thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng hiện nay đều đề cao trải nghiệm làm việc thực tế bên cạnh học lý thuyết của học sinh.

Hướng nghiệp tại Đức - Mô hình kép, lợi ích kép

Mô hình đào tạo kép tại Đức được cả thế giới công nhận và đánh giá cao, là chìa khóa thành công của nền kinh tế Đức.

Trong hệ thống đào tạo kép, người học sẽ có 40% thời gian học lý thuyết tại trường nghề và 60% thời gian học thực hành tại doanh nghiệp. Chính vì người học được đào tạo 2 nơi như thế nên mô hình đào tạo này được gọi là đào tạo kép. 

Chương trình này thường kéo dài từ 2 đến 3 năm rưỡi và bao gồm 2 quá trình: Một là, người học sẽ dành ra 1 đến 2 ngày/tuần hoặc vài tuần liên tục để đi học ở trường nghề. Tại đây, người học sẽ được truyền đạt những kiến thức gắn với công việc sau này. Hai là, người học vận dụng những hiểu biết vào thực tế qua việc vận hành công việc tại doanh nghiệp, từ đó xem bản thân mình có thể phù hợp với công việc hay không.

Điều đặc biệt của chương trình đào tạo kép này là người học được trả lương trong suốt quá trình học tập. Sau khóa đào tạo kép, người học đã trở thành người lao động có tay nghề, có thu nhập cao và có rất nhiều lợi thế vì trước đó đã được làm quen và tìm hiểu kỹ về doanh nghiệp, cách thức vận hành cũng như đồng nghiệp tại nơi làm việc.

 

Mô hình đào tạo KOSEN của Nhật Bản

Mô hình đào tạo KOSEN được ứng dụng từ năm 1962 tại Nhật Bản do tác giả Mituhico Araki xây dựng. Trong đó, nổi bật là quá trình đào tạo chuyên nghiệp cho kỹ sư thực hành ngay từ độ tuổi 15 (lứa tuổi vừa tốt nghiệp THCS tại Việt Nam). Định hướng của mô hình đào tạo KOSEN nhằm gắn kết đào tạo nhân lực chất lượng cao với doanh nghiệp; đào tạo không chỉ lý thuyết mà hướng đến kỹ năng thực hành, khả năng sáng tạo của người học thông qua các hoạt động thực hành, nghiên cứu. 

Sinh viên tốt nghiệp từ KOSEN giàu tinh thần, dám đương đầu với thử thách, vừa thực tiễn, vừa sáng tạo, là nhân tố quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế, nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân cũng như phát triển đất nước.

Ngoài Nhật Bản, mô hình hướng nghiệp đào tạo cho người lao động dưới 18 tuổi đã xuất hiện ở nhiều nước trên thế giới, tại các nước châu Âu, theo nghiên cứu của Tiến sĩ Vũ Xuân Hùng - Vụ trưởng Vụ Đào tạo chính quy (Tổng cục Giáo dục nghề nghiệp) cho biết, tỷ lệ học nghề sau THCS là khá cao và đều trên 50% như ở Áo là 81%, Đức (72%), Hà Lan (70%), Bỉ (61%), Na Uy (58%), Đan Mạch (57%), Pháp (54%). 

 

Việt Nam bắt kịp xu hướng hướng nghiệp sớm - hiệu quả

Tại Việt Nam, mô hình 9+ cũng đào tạo song hành học nghề và học văn hóa sau khi học sinh tốt nghiệp lớp 9 và có thể tiếp tục học liên thông để rút ngắn thời gian đào tạo. Mô hình này có rất nhiều ưu điểm. Thứ nhất là tiết kiệm chi phí, thứ 2 là rút ngắn thời gian tiếp cận việc làm sau này của các em. Bởi trong quá trình học nghề các em đã có thể tiếp cận doanh nghiệp, phong cách làm việc của doanh nghiệp cũng như đã có thể kiếm được việc làm, kiếm được tiền khi tham gia các hoạt động cùng doanh nghiệp. 

Đặc biệt hơn nữa là với chương trình 9+ các em sẽ được tiếp cận các kỹ năng mềm rất tốt. Bởi phần kỹ năng mềm vốn chưa được chú trọng nhiều trong giảng dạy trên trường lớp, giờ đây những chương trình về khởi nghiệp, về kỹ năng mềm, làm việc nhóm, ngoại ngữ, kỹ năng công nghệ,.... đều được chú trọng và đào tạo. Ưu điểm cuối cùng là các em hoàn toàn có thể học liên thông lên trình độ cao hơn khi đã đảm bảo các điều kiện theo các quy định,  văn bản pháp luật của Luật Giáo dục Đại học sửa đổi cũng như của Luật Giáo dục Nghề nghiệp. 

 

Xu hướng học đi đôi với hành để trải nghiệm nghề nghiệp vốn dĩ không còn xa lạ, thậm chí được các nước áp dụng từ lâu và rất thành công. Tại Việt Nam, mô hình này cũng dần được chú trọng và được một số cơ sở giáo dục, đơn vị  bắt đầu ứng dụng và có kết quả. Trong lĩnh vực công nghệ thông tin, đại học trực tuyến FUNix, chương trình học công nghệ thông tin trực tuyến XiSo,... đã bắt kịp xu hướng thế giới và ứng dụng hiệu quả.